---

Yurtdışından Türkiye’ye Vekalet Nasıl Verilir? (2026)

Küreselleşmenin getirdiği mobilite ve yurtdışında ikamet eden Türk vatandaşlarının nüfusundaki artış, sınır aşan hukuki temsiliyet ihtiyacını modern hukuk sistemlerinin en kritik konularından biri haline getirmiştir. Türkiye Cumhuriyeti hukuk sistemi, mülkiyet hakkının devri, aile hukuku tasarrufları (boşanma, velayet) ve ticari temsiliyet gibi konularda sıkı şekil şartları öngörmektedir.

Bu rapor, yurtdışında bulunan gerçek veya tüzel kişilerin, Türkiye’deki hukuk süjelerini (avukatlar veya üçüncü şahıslar) nasıl yetkilendirebileceklerini, bu süreçte karşılaşılacak bürokratik katmanları, uluslararası sözleşmelerden doğan tasdik mekanizmalarını (Apostil) ve Türk Noterlik Kanunu’nun dayattığı şekil şartlarını en ince detayına kadar incelemektedir. Süreç, Türk Dış Temsilcilikleri (Konsolosluklar) üzerinden yürütülen “Doğrudan Temsil” modeli ve Yabancı Yerel Noterler üzerinden yürütülen “Dolaylı Tasdik” modeli olmak üzere iki ana eksende analiz edilmiştir.

1. Vekalet Kurumunun Hukuki Niteliği ve Uluslararası Boyutu

1.1. Türk Hukukunda Temsil Yetkisi ve Şekil Şartları

Vekaletname, bir kimsenin (müvekkil) kendi adına hukuki işlem yapması amacıyla bir başkasını (vekil) yetkilendirdiğini gösteren resmi belgedir. Bu ilişki 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 502. maddesi ile kurulur. Ancak yurtdışından verilen vekaletnameler, Milletlerarası Özel Hukuk’un “işlemin yapıldığı yer hukuku” (locus regit actum) ilkesi ile Türk Noterlik Kanunu’nun şekil şartları arasında değerlendirilir.

Türkiye’de resmi makamlar (Tapu Müdürlükleri, Mahkemeler), sunulan vekaletnamenin sadece iradeyi yansıtmasını değil, şekil güvenliğini de arar. Bu noktada iki tür vekaletname ayrımı hayati önem taşır:

1. Düzenleme Şeklinde (Re’sen): İrade beyanının bizzat resmi memur tarafından dinlenerek tutanağa geçirildiği vekaletname. (Gayrimenkul satışı için şarttır).

2. Onaylama Şeklinde (Tasdik): Sadece imzanın kişiye ait olduğunun onaylandığı vekaletname.

1.2. “Yabancı Unsur” ve Şekil Geçerliliği Sorunu

Türkiye’de gayrimenkul gibi ayni hakların devri söz konusu olduğunda, Türk hukuku “işlemin esasına uygulanan hukuk” olarak devreye girer ve kendi şekil şartlarını (resmi senet, fotoğraf, düzenleme şekli) dayatır.

Bu durum, yabancı noterlerin kendi yerel hukuklarına göre hazırladıkları “basit imza onayı” (signature verification) niteliğindeki belgelerin, Türkiye’de tapu dairelerinden dönmesine neden olan temel çatışma noktasıdır. Örneğin, Almanya’da bir noterin sadece “imzanın Bay X’e ait olduğunu onaylarım” şerhi, Türk Tapu hukuku açısından “irade beyanının resmi memur huzurunda teyit edilmemesi” nedeniyle geçersiz kabul edilebilir.

2. Birinci Yöntem: Türk Konsoloslukları Aracılığıyla Vekaletname (Doğrudan Temsil)

Türk vatandaşları ve Türkiye ile hukuki bağı olan yabancılar için en güvenli, en hızlı ve hukuki riski en düşük yöntem budur. 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 191. maddesi uyarınca, konsoloslukta düzenlenen bir belge, Türkiye’deki herhangi bir noterde düzenlenmiş belgeyle birebir aynı hukuki güce sahiptir.

2.1. Randevu Sistemi ve Erişim

İşlemler için “e-Konsolosluk” (www.konsolosluk.gov.tr) üzerinden randevu alınması zorunludur.

• Kişiye Özel Randevu: Aynı aileden birden fazla kişi vekalet verecekse, her biri için ayrı randevu alınmalıdır.

• Lokasyon: Randevunun, kişinin ikamet ettiği veya fiziksel olarak gidebileceği temsilcilikten alınması lojistik açıdan önemlidir.

• Zamanlama: Yaz ayları ve bayram öncesi yoğunluklarında acil işlemler için randevu bulamama riski göz önünde bulundurulmalıdır.

2.2. Gerekli Belgeler ve Kimlik Tespiti

Konsolosluktaki memurun birincil görevi, vekalet verenin kimliğini şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespit etmektir.

• Geçerli Belgeler: Yeni tip çipli T.C. Kimlik Kartı, T.C. Kimlik Numaralı (yıpranmamış) Nüfus Cüzdanı veya geçerli Pasaport.

• Mavi Kart: İzinle vatandaşlıktan çıkanlar (Mavi Kartlılar), işlemlerini bu kartla yapabilirler.

• Yasaklı Belgeler: Sürücü belgesi (ehliyet), kurum kimlikleri veya avukat kimlikleri noterlik işlemlerinde geçerli değildir.

2.3. Fotoğraf Gerekliliği ve Standartları

Aşağıdaki işlemler için vekaletnameye fotoğraf yapıştırılması ve mühürlenmesi yasal zorunluluktur:

• Gayrimenkul (Tapu) İşlemleri (Satış, bağış, ipotek vb.)

• Araç Satış ve Devir İşlemleri

• Boşanma Davaları

• Vasiyetname ve Satış Vaadi Sözleşmeleri

Standart: Son 6 ay içinde çekilmiş, yüz hatlarının net olduğu 2 adet fotoğraf gereklidir. Bilgisayarla çoğaltılmış fotoğraflar kabul edilmez.

2.4. İçeriğin Hazırlanması ve Dijital Aktarım

Konsolosluklarda matbu metinler olsa da, teknik detay gerektiren işlemlerde (kat karşılığı inşaat, parselasyon vb.) Türkiye’deki avukatın hazırladığı taslağın kullanılması şarttır.

• Öneri: Hazırlanan taslak metnin (Word formatında), randevu öncesinde konsolosluğun resmi e-posta adresine gönderilmesi veya USB bellek ile götürülmesi, hataları önler ve işlemi hızlandırır.

2.5. Türkçe Bilmeyenler İçin Prosedür (Yeminli Tercüman ve Tanık)

• Yeminli Tercüman: Başvuru sahibi Türkçe bilmiyorsa, konsolosluğun akredite ettiği bir Yeminli Tercümanın işlem anında hazır bulunması ve metni çevirmesi zorunludur.

• Tanık: Okuma-yazma bilmeyenler, görme engelliler veya imzası parmak izi ile alınanlar için, akrabalık bağı olmayan iki Türk vatandaşı tanık huzurunda işlem yapılır.

3. İkinci Yöntem: Yabancı Noterler ve Apostil Süreci (Dolaylı Tasdik)

Konsolosluğa erişimin zor olduğu durumlarda yerel noterler kullanılabilir. Ancak bu yöntem, “Zincirleme Tasdik” gerektirdiği için daha karmaşık ve risklidir.

3.1. Hukuki Zemin: Lahey Apostil Sözleşmesi

5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi uyarınca “Apostil”, bir belgenin imza yetkisinin uluslararası hukukta tanınmasını sağlar. Apostil, belgenin içeriğini değil, imzalayan noterin yetkisini doğrular.

3.2. Adım Adım Uygulama Süreci

Adım 1: Taslak ve Tercüme

Türkiye’den gelen Türkçe vekaletname metni, bulunulan ülkenin resmi diline çevrilmelidir (veya çift dilli hazırlanmalıdır). Yabancı noterler anlamadıkları dildeki metni onaylamazlar.

Adım 2: Fotoğrafın Tasdiki (Photo Affidavit – Kritik Aşama)

Gayrimenkul ve boşanma vekaletnamelerinde fotoğraf şarttır. Yabancı noterde fotoğraf vekaletnameye yapıştırılmalı ve noter mührü fotoğrafın üzerine gelecek şekilde basılmalıdır. Zımbalanmış veya sonradan eklenmiş izlenimi veren fotoğraflar Türkiye’de geçersiz sayılır.

Adım 3: Apostil Şerhinin Alınması

Noter işleminden sonra, noterin imzasını doğrulamak için o ülkenin yetkili makamından Apostil alınır.

• ABD: Eyalet Sekreterlikleri (Secretary of State).

• Almanya: Eyalet Mahkemesi (Landgericht).

• İngiltere: FCDO Legalisation Office.

  (Not: Türk Konsoloslukları yabancı noter belgelerine Apostil vermez.)

Adım 4: Türkiye’de Tercüme ve Onay

Apostil alınmış belge Türkiye’ye gönderilir. Türkiye’de bir Yeminli Tercüman tarafından Türkçeye çevrilir ve Türk noteri tarafından onaylanarak hukuk sistemine entegre edilir.

3.3. Apostil Anlaşmasına Taraf Olmayan Ülkeler

Lahey Sözleşmesi’ne taraf olmayan ülkelerde (örn. Kanada) süreç şöyledir: Yerel Noter -> O ülkenin Dışişleri Bakanlığı -> O ülkedeki Türk Konsolosluğu (Legalizasyon onayı).

4. Özel İşlem Türlerine Göre Kritik Şartlar

4.1. Gayrimenkul (Tapu) İşlemleri

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün 2015/5 sayılı genelgesi uyarınca; yabancı noterden alınan vekaletnamelerde sadece imza onayı değil, “düzenleme” (irade beyanı) unsuru aranır. Vekaletnamede taşınmazın ada/parsel bilgileriyle birlikte; “satış bedelini tahsil etmeye, tescil ettirmeye” gibi spesifik yetkiler ve fotoğraf bulunmalıdır.

4.2. Boşanma Davaları

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) gereği, “boşanma davası açmaya, davadan feragat etmeye, sulh olmaya” yetkilerinin özel olarak belirtilmesi ve Yargıtay uygulamaları gereği belgenin fotoğraflı olması şarttır.

4.3. Yabancı Uyrukluların Vekalet Vermesi

Yabancı ülke vatandaşları da Türkiye işlemleri için vekalet verebilir. Ancak ek olarak:

• Vergi Kimlik Numarası: Türkiye’den alınmış potansiyel vergi numarası gereklidir.

• Pasaport Tercümesi: Pasaportun onaylı Türkçe çevirisi sunulmalıdır.

5. Maliyet Analizi 

Vekaletname işlemleri, seçilen yönteme ve ülkeye göre maliyet farkları yaratır.

Tablo 1: Yöntemlere Göre Tahmini Maliyet Karşılaştırması

Maliyet Kalemi	Türk Konsolosluğu (Yöntem 1)	Yabancı Noter + Apostil (Yöntem 2)
İşlem Ücreti	~40-60 USD/EUR (Harç + Değerli Kağıt)	~50-200 USD/EUR (Noter Ücreti)
Apostil Ücreti	Yok (Gerekmez)	~20-50 USD/EUR (Eyalet/Ofis Ücreti)
Tercüme (Türkiye)	Yok (Türkçe düzenlenir)	~500-1000 TL (Sayfa Başı Tahmini)
Noter Onayı (TR)	Yok	~1500-2000 TL (Sayfa Başı – 2026 Tahmini)
Toplam Tahmini	~50-80 USD	~150-300 USD

6. Sonuç ve Öneriler

Yurtdışından vekaletname süreci teknik bir prosedürdür. Hak kaybı yaşamamak için önerilen eylem planı şöyledir:

1. Tercüme, Apostil ve “düzenleme şekli” hataları riskini sıfıra indirmek için, mesafe uzak olsa bile Türk Konsolosluğu tercih edilmelidir.

2. İşleme başlamadan önce Türkiye’deki avukatınızdan işlemi tam kapsayan bir “Word Taslağı” isteyin ve konsolosluğa iletin.

3. İşleminiz tapu, araç veya boşanma içeriyorsa yanınızda mutlaka fotoğraf bulundurun.

4. Zorunlu hallerde yabancı notere gidilecekse, “Photo Affidavit” (fotoğraf üzerine mühür) işlemini ve Apostil onayını atlamayın.