Tahdit Kodlarının Anlamları Nelerdir? | 2025

Türkiye Cumhuriyeti’nin egemenlik yetkileri çerçevesinde, yabancıların ülkeye girişi, kalışı ve çıkışı sıkı bir yasal rejime tabidir. Bu rejimin temelini 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) oluşturur. Devletin  denetim araçlarından biri, Göç İdaresi Başkanlığı’nın sistemi üzerinden tesis ettiği “Tahdit Kodları”dır.

Tahdit kodları, yabancıların Türkiye’ye girişlerini yasaklayan (inadmissibility), mevcut ikamet izinlerini iptal eden veya sınır dışı edilmelerine (deport) neden olan icrai nitelikteki idari işlemlerdir. Bu makalede, tahdit kodlarının hukuki dayanaklarını, kategorik anlamlarını (Ç, G, N, V, O, K kodları) ve bu kodların kaldırılması için izlenecek hukuki yolları 2025 yılı perspektifiyle inceleyeceğiz.

Tahdit Kodlarının Hukuki Dayanakları ve İdarenin Yetkisi

Tahdit kodları, idarenin tek yanlı irade beyanıyla hukuk aleminde değişiklik yaratan işlemlerdir. Yasal zemini YUKK’ta aranmalıdır:

  • Giriş Yasağı Yetkisi (Madde 9): Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından sakıncalı görülen yabancıların ülkeye girişi yasaklanabilir. G ve N kodlarının temeli burasıdır.

  • Vize ve İkamet İptali (Madde 15 ve 32): Ç ve V kodlarının yasal altyapısını oluşturur.

  • Sınır Dışı Etme (Madde 54): Sınır dışı etme sebepleri (terörle ilişki, sahte belge vb.) sistemde bir tahdit koduyla eşleştirilmiştir.

İdare geniş takdir yetkisine sahip olsa da bu yetki sınırsız değildir. Danıştay ve Anayasa Mahkemesi’ne göre, tahdit kodu tesisi ölçülülük ilkesine, somut bilgi ve belgeye ve hukuki gerekçeye dayanmalıdır. Özellikle güvenlik kodlarında soyut istihbarat notları tek başına yeterli görülmemektedir.

Tahdit Kodlarının Anlamları ve Kategorileri

Tahdit kodları, ihlalin niteliğine göre harf gruplarına ayrılmıştır.

1. Ç Kodları (Çalışma, Vize, İkamet İhlalleri)

Genellikle kalış hakkı ihlali, yasadışı giriş veya adli/idari suçlar nedeniyle tesis edilir. 3 aydan 5 yıla kadar giriş yasağı doğurur.

Süreli Giriş Yasağı Kodları (Vize İhlali)

Vize veya ikamet süresini aşanlar (overstay) için ihlal süresine göre kademeli yasak uygulanır:

  • Ç-101: 3 aydan az ihlal (Para cezası ödenmezse 3 ay yasak).

  • Ç-102: 3-6 ay arası ihlal (6 ay yasak).

  • Ç-103: 6-12 ay arası ihlal (1 yıl yasak).

  • Ç-104: 1-2 yıl arası ihlal (2 yıl yasak).

  • Ç-105: 2 yıl ve üzeri ihlal (5 yıl yasak).

Nitelikli İhlal Kodları

  • Ç-113 (Yasadışı Giriş-Çıkış): Resmi kapılar haricinden giriş-çıkış yapanlara konulur (2 yıl yasak).

  • Ç-114 (Adli İşlem): Hakkında adli soruşturma/kovuşturma başlatılanlara konulur (2 yıl yasak).

  • Ç-115 (Cezaevinden Tahliye): Cezaevinden çıkanlara konulur (2 yıl yasak).

  • Ç-116 (Genel Ahlak/Kamu Sağlığı): Fuhuş veya kamu ahlakına aykırı davranış iddiasıyla konulur (5 yıl yasak).

  • Ç-117 (Kaçak Çalışma): Çalışma izinsiz çalışanlara konulur (1 yıl yasak + para cezası).

  • Ç-119 & Ç-120 (Ödenmeyen Cezalar): Para cezası ödenmeden ülkeye giriş yapılamaz.

  • Ç-138 (INAD Yolcu): Sınır kapısında girişi reddedilen yolculara konulur.

  • Ç-141 (Uluslararası Güvenlik): Uluslararası güvenlik açısından sakıncalı görülenlere konulur. İptali için dava şarttır.

2. G Kodları (Genel Güvenlik ve Terör)

Devletin egemenlik yetkisinin en sert tezahürüdür. Genellikle istihbarat raporlarına dayanır ve “süresiz” giriş yasağı niteliğindedir.

  • G-87 (Genel Güvenlik Tehlikesi): En ağır koddur. Terör örgütü üyeliği veya iltisakı şüphesiyle konulur. Süresiz giriş yasağı getirir. Danıştay, bu kodun somut delile dayanmasını şart koşar.

  • G-82 (Milli Güvenlik Aleyhine Faaliyet): Casusluk gibi milli güvenliği hedef alan faaliyetler içindir.

  • G-78 (Bulaşıcı Hastalık): Kamu sağlığını tehdit eden hastalık (HIV, Hepatit vb.) taşıyanlara konulur. Tedavi raporu ile kaldırılabilir.

  • G-89 (Yabancı Terörist Savaşçı): Çatışma bölgeleriyle ilişkili profillere konulur.

3. N Kodları (Ön İzin ve İdari İşlemler)

Genellikle bir yasaktan ziyade “idari yükümlülük” veya “şart” ifade eder.

  • N-82 (İstihzan / Ön İzin): Teknik olarak yasak değildir, girişin ön izne bağlı olduğunu belirtir. Ancak uygulamada vize başvuruları reddedildiği için fiili bir yasağa dönüşür. AYM, bu kodun uygulanışını bazı durumlarda hak ihlali saymıştır.

  • N-99 (Interpol): Interpol tarafından aranan şahıslara konulur.

  • N-119 & N-120: Vize ihlali veya kaçak çalışma para cezalarının ödenmediğini gösterir.

4. V Kodları (Vize ve İkamet Usulü)

İkamet izni statüsündeki değişiklikleri veya iptalleri gösterir.

  • V-69 (İkamet İzni İptal): İkameti iptal edilenlere konulur (5 yıl yasak).

  • V-70 (Sahte Evlilik): İkamet amaçlı sahte evlilik yapanlara konulur (5 yıl yasak).

  • V-84 (10 Gün Şartlı Giriş): 10 gün içinde ikamet başvurusu yapma taahhüdünü yerine getirmeyenlere konulur.

  • V-87 (Gönüllü Geri Dönüş): Geçici koruma kapsamındakilerin gönüllü döndüğünü gösterir.

Tahdit Kodları Listesi

Kod Grubu Kod Anlamı Giriş Yasağı Süresi
Vize/İkamet İhlali Ç-101 3 aya kadar ihlal 3 Ay
  Ç-102 3-6 ay arası ihlal 6 Ay
  Ç-103 6-12 ay arası ihlal 1 Yıl
  Ç-104 1-2 yıl arası ihlal 2 Yıl
  Ç-105 2 yıl üzeri ihlal 5 Yıl
Nitelikli İhlal Ç-113 Yasadışı Giriş-Çıkış 2 Yıl
  Ç-117 Kaçak Çalışma 1 Yıl (+Para Cezası)
  Ç-119 Ödenmeyen Para Cezası Ceza ödenene kadar
Genel Güvenlik G-87 Genel Güvenlik Tehlikesi Süresiz
  G-82 Milli Güvenlik Aleyhine Süresiz
  G-78 Bulaşıcı Hastalık Tedaviye kadar
Ön İzin / İdari N-82 İstihzan (Ön İzin) İzne Tabi (Fiili Yasak)
  N-99 Interpol Süresiz
Vize / İkamet Usul V-69 İkamet İzni İptal 5 Yıl
  V-70 Sahte Evlilik 5 Yıl
  V-84 10 Gün Şartlı Giriş İkamet alana kadar

Tahdit Kodlarının Kaldırılması İçin Hukuki Yollar

Kodların kaldırılması için idari ve yargısal yollar mevcuttur.

1. İdari Başvuru (İtiraz)

Yabancı, kodu tesis eden makama dilekçe ile başvurabilir. Maddi hataya dayalı kodlarda (para cezasının ödenmesi, tedavi raporu sunulması gibi) sonuç verebilir. 

2. İdare Mahkemesinde İptal Davası

Kodun kesin olarak kaldırılmasının temel yoludur.

  • Yetkili Mahkeme: Kural olarak Ankara İdare Mahkemeleridir (GİB işlemi olduğu için). Ancak sınır dışı kararıyla birlikteyse, o ilin mahkemesi yetkilidir.

  • Dava Açma Süresi:

    • Sadece Kod İptali: Öğrenme tarihinden itibaren 60 gün.

    • Sınır Dışı Kararı ile Birlikte: Tebliğden itibaren 7 gün.

  • Yürütmenin Durdurulması: Dava sürecinde mağduriyet yaşanmaması için mutlaka talep edilmelidir.

3. Meşruhatlı Vize (İstisnai Giriş Yolu)

Kod kaldırılmadan ülkeye yasal girişin tek yoludur. Yabancı, özel bir amaçla (evlilik, eğitim, tedavi) gelmek istediğini Konsolosluğa bildirir. Onaylanırsa, giriş yasağına rağmen “özel amaçlı” vize verilir. Güvenlik kodlarında (G-87) verilmesi zordur ancak idari kodlarda (Ç serisi) sıklıkla uygulanır.

Sınır Dışı Etme ve İdari Gözetim

Tahdit kodları genellikle sınır dışı (deport) kararının habercisidir. Yabancı hakkında kod girildiğinde sınır dışı kararı alınabilir ve “kaçma riski” gerekçesiyle Geri Gönderme Merkezi’nde (GGM) idari gözetim altına alınabilir. Sınır dışı kararına karşı İdare Mahkemesine, idari gözetim kararına karşı Sulh Ceza Hakimliğine başvurulur.

Sonuç ve Öneriler

Tahdit kodları karmaşık idari işlemlerdir.

  • İlk adım, uzman bir avukat aracılığıyla kodun kesin türünü öğrenmektir.

  • Sınır dışı kararı varsa 7 gün, yoksa 60 gün içinde dava açılmalıdır.

  • Basit ihlallerde meşruhatlı vize veya para cezası ödeme yolu denenebilirken, güvenlik kodlarında mutlaka İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılmalıdır.

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir